Program

Dzień czystego powietrza, plenerowa impreza edukacyjna pod hasłem Nasza misja – zerowa emisja!”

 

Plenerowa impreza, otwarta dla mieszkańców, Ełk, Pl. Jana Pawła II, wrzesień 2022

 

GŁÓWNA TEMATYKA

  • skąd czerpać informacje nt. jakości powietrza w miejscu zamieszkania (co oznaczają wskaźniki jakości powietrza i jak je interpretować, jakie są źródła informacji i kto jest za nie odpowiedzialny);
  • w jaki sposób zanieczyszczenia powietrza wpływają w miejscu zamieszkania na jakość życia, roślinność i otoczenie oraz jakie rodzaje  zanieczyszczeń dominują w regionie i w jakich sytuacjach powstają;
  • jakie są sposoby efektywnego wykorzystania paliw (czyli jakie urządzenia do spalania kupować, czym się kierować przy wyborze kotła, jak dobrze spalać paliwa w domowych kotłowniach, aby zapewnić ciepło, nie zatruć siebie i sąsiadów oraz uzyskać również efekt oszczędności finansowej, jakie urządzenia stosować, a jakie nie, co można spalać, a czego nie wolno i czym to grozi);
  • jakich zasad powinien przestrzegać każdy z mieszkańców oraz jaka jest procedura interwencji w przypadku niewłaściwych zachowań sąsiadów, a także poprzez jakie przykłady należy manifestować dbałość o jakość powietrza;
  • czym grozi spalanie odpadów w piecach i kotłach domowych (jakie są konsekwencje finansowe, prawne i zdrowotne),
  • jak rozsądnie korzystać z komunikacji i transportu (jak codzienne decyzje wpływają na komfort życia i zdrowia, które z nich są ekologiczne, a które przyczyniają się do pogorszenia jakości powietrza).

 

DZIAŁANIE 1 – EKOLOGICZNY PLAC ROWEROWY

Korzystanie z roweru jako środka transportu (zw. utility cycling) stanowi część tożsamości kulturowej miast. Jazda rowerze nie tylko w celach rekreacyjnych przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, natężenia w ruchu drogowym, hałasu, oszczędności na remontach dróg czy leczeniu chorób cywilizacyjnych oraz tworzenia lokalnych społeczności.

W ramach imprezy w specjalnie wydzielonej części placu odbędą się:

  • pokazy rowerów napędzanych alternatywnymi źródłami energii oraz nietypowych, również o funkcji transportu zbiorowego;
  • warsztaty dekorowania rowerów – samodzielne wykonywanie ozdób do rowerów na ramy, szprychy i kierownice, projektowanie i wycinanie naklejek;
  • spotkanie ze specjalistą – zasady bezpiecznego poruszania się na rowerze, obowiązkowe wyposażenie roweru i jego wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, dodatkowe wyposażenie roweru i rowerzysty, obowiązujące przepisy Prawa o Ruchu Drogowym -– pierwszeństwo,  wybór strony pasa ruchu,  zmiana kierunku ruchu, wyprzedzanie pojazdów, piesi oraz „pierwsza pomoc rowerowa” (naprawy rowerowe – praca samodzielna i zespołowa);
  • konsultacje z ratownikiem – zasady udzielania pierwszej pomocy w kolizji drogowej z udziałem rowerzysty.

 

DZIAŁANIE 2 – KRAINA CZYSTEGO POWIETRZA

Podczas imprezy, na specjalnie oznaczonym stanowisku odbędzie się pokaz modeli fizycznych przedstawiających odnawialne źródła energii oraz prezentacja okazów porostów jako biologicznych wskaźników jakości powietrza. Podczas demonstracji uczestnicy będą mogli samodzielnie wytworzyć energię „z natury” budując baterie owocowe, uruchamiając wiatraki strumieniem powietrza, mierząc natężenie usłonecznienia oraz przekonać się, w jaki sposób można wykorzystać tak pozyskaną energię dla własnych potrzeb. Uczestnicy dowiedzą się również, jak należy obserwować przyrodę i czerpać z niej źródło wiedzy o jakości powietrza z „bioindykatorami” w roli głównej.

 

DZIAŁANIE 3 – GRA O POWIETRZE

Uczestnicy gry miejskiej, będą przemieszczać się po placu po ustalonej trasie gry miejskiej, na której napotykać będą punkty zadaniowe. Strategiczne miejsca trasy, w których drużyny będą mierzyć się z zadaniami, zostaną ustalone na planie sytuacyjnym. Uczestnicy w ramach zadań będą zobowiązani, m.in. do rozdawania znaczków z hasłem akcji „Ełk – miasto z oddechem”, a także udzielania informacji „czym jest niska emisja” spotkanym na trasie innym mieszkańcom oraz turystom. Drużyny zostaną zaopatrzone przez wnioskodawcę w mapę, kartę zadań, instrukcję w formie regulaminu gry miejskiej oraz znaczki dla przechodniów.

 

DZIAŁANIE 4 – STACJA KONTROLI POWIETRZA

W trakcie działania zaplanowano warsztaty dla młodzieży reprezentującej pięć placówek oświatowych lub wychowawczych z obszaru interwencji projektowej, których celem będzie skonstruowanie własnych stacji badawczych powietrza. Praca odbywać się będzie w trzyosobowych zespołach z danej placówki, a udział poprzedzony zostanie zgłoszeniem (o udziale zadecyduje kolejność nadesłanych e-mailem deklaracji). Warsztaty będą miały formę instruktażową co oznacza, że w charakterze wolnych słuchaczy mogą uczestniczyć wszyscy mieszkańcy zainteresowani tematyką ochrony powietrza.

 

DZIAŁANIE 5 – BATERIA OWOCOWA

W trakcie imprezy zaplanowano warsztaty konstruktorskie dla wszystkich zainteresowanych uczestników, których zadaniem będzie skonstruowanie własnych baterii owocowo-warzywnych według instrukcji. Działanie będzie okazją do porozmawiania o odnawialnych źródłach energii, wskazanie niebezpieczeństw związanych z użytkowaniem paliw niskiej jakości oraz z wykorzystaniem wyczerpywalnych źródeł energii. Stanowisko zostanie opatrzone planszami dydaktycznymi, propagującymi niestandardowe rozwiązania energetyczne wykorzystywane na całym świecie.

 

DZIAŁANIE 6 – MURAL ANTYSMOGOWY

Na wydzielonej przestrzeni przygotowany zostanie ekspozytor do wykonania muralu antysmogowego pod okiem artysty. Ekspozycję cechować będą walory poznawcze i edukacyjne. Wykorzystanie ekspresji twórczej służyć będzie zwróceniu uwagi społecznej na walkę z zanieczyszczeniem powietrza oraz koniecznością podjęcia działań w zakresie przeciwdziałania niskiej emisji. Realizacja projektu może dodatkowo pozytywnie wpłynąć na integrację społeczności lokalnej.

 

DZIAŁANIE 7 – WYMIENNIK ROŚLIN

W ramach społecznej aktywności, uczestnicy mogą wymienić się sadzonkami bylin i kwiatów w sposób bezgotówkowy. Działanie ma za zadanie zwrócić uwagę na konieczność utrzymania lokalnej puli genowej, ale również służyć ma propagowaniu roślinności jako biologicznej ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza. Stanowisko wymiany opatrzone będzie informacjami na temat zdolności gatunków roślin do neutralizacji określonych związków obecnych w zanieczyszczonym powietrzu.

 

DZIAŁANIE 8 – PORADNICTWO ENERGETYCZNE

Podczas wydarzenia, w odpowiednio oznakowanej przestrzeni, zorganizowane zostaną trzy stanowiska doradcze dla uczestników wydarzenia oraz dużych rozmiarów ekspozycja energooszczędnych, wysokosprawnych urządzeń grzewczych.

Na stanowisku informacyjnym nr 1 dyżurować będą eksperci związani z ochroną środowiska, kominiarze i strażnicy miejscy. Uczestnicy imprezy otrzymają tam wszystkie potrzebne informacje o uchwale antysmogowej, wpływie smogu na zdrowie, możliwościach pozyskania dofinansowania na działania związane z ochroną powietrza, ale również o karach, jakie grożą za zanieczyszczanie powietrza i wiele innych.

Na stanowisku informacyjnym nr 2 dyżurować będą eksperci w dziedzinie termomodernizacjji budynków jednorodzinnych, którzy zaprezentują programy wspierające finansowo wdrażanie rozwiązań energooszczędnych (termomodernizacyjnych) w budynkach indywidualnych. Każdy uczestnik imprezy będzie mógł zapoznać się z ofertą podmiotów wspierających takie inwestycje oraz skonsultować ze specjalistami indywidualnie swoją sytuację ekonomiczną. Na stanowisku, na uczestników czekać będą również specjaliści ds. audytu energetycznego, który jest nieodłącznym elementem starań o wsparcie finansowe na inwestycje termomodernizacyjne w budownictwie.

Na stanowisku informacyjnym nr 3 uczestnicy imprezy, w roli przyszłych inwestorów będą mogli skorzystać z porady projektantów, technologów i doradców ds. emisyjności w obszarze budowy domów pasywnych i wdrożenia nowoczesnych rozwiązań technicznych. Na stanowisku będzie można zapoznać się z zasadami działania systemów grzewczych zeroemisyjny oraz technologii wykorzystywanych w krajach wysoce ekologicznych.

 

DZIAŁANIE 9 – KOTŁY DLA CZYSTEGO POWIETRZA

W centralnej części placu, pod namiotem, zorganizowanych zostanie 50 stanowisk komputerowych przygotowanych przez członków Parafialnych Zespołów Caritas – osoby przeszkolone programie „Rzecznicy czystego powietrza” – którzy przez cały dzień prowadzić będą konsultacje w sprawie ubiegania się o dofinansowanie z Programu „Czyste Powietrze” na wymianę kotłów grzewczych w gospodarstwach domowych. Za pośrednictwem rzeczników każdy zainteresowany mieszkaniec województwa warmińsko-mazurskiego i podlaskiego będzie mógł pozyskać informację o procedurze aplikowania, nauczyć się kroku po kroku jak wypełnić formularz, a nawet złożyć wniosek, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania dokumentów przed przystąpieniem do imprezy (wytyczne będą dostępne na stronie www projektu odpowiednio wcześniej tak, by umożliwić osiągnięcie zakładanego celu).

 

DZIAŁANIE 10 – WYŚCIG PO ZDROWIE

Na wydzielonej przestrzeni zaprezentowane zostaną energorowery, jako forma alternatywnych źródeł energii, służących do zasilenia urządzenia bez podłączenia do prądu, a jedynie przy użyciu własnych mięśni. Ekspozycja będzie miała formę interaktywną o wysokich walorach edukacyjnych. W ramach działania zorganizowany zostanie wyścig – konkurs na „wykręcenie” soku owocowego przy użyciu sokowirówki połączonej z rowerem, w którym prąd produkować będzie uczestnik konkursu.

 

DZIAŁANIE 11 – BAJANIE O POWIETRZU

W bezpiecznej, ogrodzonej przestrzeni przygotowany zostanie kącik czytelniczy z książkami o ekologii, zagrożeniach powietrza, zasobach przyrodniczych, odnawialnych źródłach energii. Rodzice z najmłodszymi dziećmi będą mogli pod okiem znawcy literatury dziecięcej porozmawiać o ekologii językiem prostym, barwnym, zapisanym w ilustrowanych książkach. W zbiorze znajdą się, m.in. „Bajka o słońcu” (Eliza Piotrowska), „Pstryk! Jak oszczędzać energię! Dbamy o naszą planetę. Nie sami – z rodzicami!” (Nuria & Empar Jimenez, Rosa M. Curie), „Uwaga! Alarm! Smogo Smok!” (Aleksandra Jastrzębska – Wiktor), Skok na Smog (Dorota Majkowska – Szajer) i wiele innych.

 

DZIAŁANIE 12 – MIASTO Z DOBRĄ ENERGIĄ

W bezpiecznej przestrzeni utworzone zostanie miejsce dla najmłodszych z rodzicami, gdzie prowadzone będą tematyczne warsztaty projektowo-plastyczne budowania domów, konstruowania pojazdów z kartonów oraz urządzania przydomowych ekologicznych ogródków.